Hoe werkt de 12V-installatie in een camper

De basis: twee accu’s en een verdeler

De camper heeft een startaccu voor de motor en een woonaccu voor verbruikers zoals verlichting, waterpomp, verwarmingselektronica, koelkast-12V en USB. Het elektroblok vormt het centrale punt voor de stroomvoorziening in het woongedeelte.

Bij de Schaudt EBL 119 bevat dit blok een laadmodule, de 12V-verdeling, zekeringen, accubewaking en besturingsfuncties. Het aangesloten IT- of LT-paneel dient voor de dagelijkse bediening; op het elektroblok zelf hoef je normaal niets te bedienen. De uitleg hieronder over schakelaars en beveiligingen geldt specifiek voor dit model (handleiding p. 3) (handleiding p. 7).

Hoe worden de accu’s geladen?

Er zijn verschillende laadwegen:

• Via walstroom: de laadmodule laadt de woonaccu. De startaccu krijgt bij aangesloten netspanning automatisch een onderhoudslading van maximaal 2 A (handleiding p. 9) (handleiding p. 10).
• Tijdens het rijden: de dynamo laadt beide accu’s. Bij de EBL 119 worden ze daarvoor via een scheidingsrelais parallel verbonden (handleiding p. 8).
• Via zonnepanelen: een zonnelaadregelaar kan op het elektroblok worden aangesloten. Deze laadweg is bij dit model alleen voor de woonaccu (handleiding p. 7) (handleiding p. 8).

Bij te hoge temperatuur vermindert het elektroblok automatisch de laadstroom. Zorg daarom dat de ventilatie niet wordt belemmerd (handleiding p. 6). Laat werkzaamheden of storingen aan de 230V-zijde door een vakman behandelen; voer zelf geen onderhoud of reparaties aan het elektroblok uit (handleiding p. 2).

Hoofdschakelaar is niet hetzelfde als accuscheiding

Met de 12V-hoofdschakelaar op het bedieningspaneel schakel je de gewone verbruikers in en uit. Voor inschakelen moet de woonaccu aangesloten zijn en de accuscheidingsschakelaar op ‘On’ staan. Ook moet de accutypekeuze bij de geplaatste accu passen (handleiding p. 3).

Niet alles gaat uit met de hoofdschakelaar. Bij de EBL 119 blijven de uitgangen voor vloerlicht/opstap, AES-/compressorkoelkast, verwarming, ‘Spare 4’ en vorstbeveiligingsventiel buiten deze uitschakeling (handleiding p. 4).

De accuscheidingsschakelaar koppelt daarentegen alle 12V-verbruikers, het paneel en het vorstbeveiligingsventiel los van de woonaccu. Daarbij kan het vorstbeveiligingsventiel van de combinatieverwarming openen, waardoor water verloren kan gaan (handleiding p. 6).

Symptomen en oorzaken

Valt de 12V-voorziening plotseling weg, dan is niet noodzakelijk alles defect. Volgens de handleiding veroorzaken een lege accu of een defecte zekering de meeste voedingsstoringen (handleiding p. 5).

De accubewaking schakelt bij een woonaccuspanning onder 10,5 V de 12V-verbruikers uit; alleen het vorstbeveiligingsventiel blijft gevoed. Een korte spanningsdip van minder dan twee seconden activeert deze beveiliging niet. Blijft de spanning onder 11,0 V, dan kan de 12V-voorziening niet opnieuw worden ingeschakeld (handleiding p. 8).

Een uitgeschakelde hoofdschakelaar, ontbrekende stekkers of zekeringen, defecte bedrading of een defect elektroblok kunnen eveneens verklaren waarom het woongedeelte geen stroom heeft (handleiding p. 6).

Wat eerst controleren

1. Controleer de schakelaars. Staat de accuscheidingsschakelaar op ‘On’ en is de 12V-hoofdschakelaar ingeschakeld? (handleiding p. 3)
2. Denk aan onderspanning. Schakel niet-noodzakelijke verbruikers uit en laad de woonaccu volledig op als de accubewaking heeft ingegrepen (handleiding p. 6) (handleiding p. 8).
3. Laat zekeringen en bedrading controleren als de voeding uitblijft. Een doorgebrande zekering mag pas worden vervangen nadat de oorzaak bekend en verholpen is, en uitsluitend wanneer het apparaat volledig spanningsloos is. Overbrug of repareer nooit een zekering; gebruik alleen originele zekeringen met de aangegeven waarde (handleiding p. 2) (handleiding p. 6).

Stalling en professionele hulp

Laad de woonaccu vóór langdurige stilstand volledig op. Schakel vervolgens de hoofdschakelaar uit en zet de accuscheidingsschakelaar op ‘Off’. Laad de accu na de stilstand opnieuw volledig op (handleiding p. 6).

Laat accuvervanging over aan gekwalificeerd personeel. De EBL 119 is bedoeld voor de beschreven loodgel- en AGM-accu’s; een verkeerde accutype-instelling kan gevaar opleveren (handleiding p. 4).

Blijft een storing bestaan, schakel dan een gespecialiseerde werkplaats in. Gebruik het elektroblok niet verder bij beschadigde kabels of behuizing en laat het van de voeding isoleren (handleiding p. 2) (handleiding p. 5).