Propaan, butaan en LPG: verschillen en wintergebruik

Welke toestellen gebruiken gas?

Het kookvuur, de optionele oven, de verwarming, de boiler en de absorptiekoelkast werken op propaan of butaan. Optioneel kan een LPG-installatie geplaatst worden. Sommige campermerken gebruiken diesel voor de verwarming en/of de boiler. Kijk dus eerst welke uitvoering jouw camper heeft: niet elke installatie gebruikt dezelfde brandstof.

Laat het plaatsen of aanpassen van een gasinstallatie aan een vakman over. Schakel ook bij problemen met de gasvoorziening een vakman in.

Propaan en butaan: het verschil bij kou

Het belangrijkste verschil tussen propaan en butaan is het kookpunt: de temperatuur bepaalt of het gas nog bruikbaar is.

Propaan is bruikbaar tot -42°C en is daardoor geschikt om ook in strenge winters te koken en te verwarmen. Dat betekent niet dat alle onderdelen van de installatie dezelfde koude aankunnen. Gasslangen zijn meestal slechts tot -30°C ontworpen. De bruikbaarheid van het gas en de temperatuurgrens van de slangen zijn dus twee verschillende aandachtspunten.

Butaan heeft een grens van -0,5°C, maar is in de praktijk al onder 4°C niet meer bruikbaar. Butaan geeft wel een hetere vlam. Voor wintergebruik is vooral de beperking bij lage temperaturen belangrijk: die warmere vlam maakt butaan niet geschikter voor kou.

LPG: mengsel met extra aandachtspunten

LPG bestaat uit butaan en propaan. De verhouding wordt aangepast aan het seizoen:

• Zomer-LPG: ongeveer 60% butaan en 40% propaan.
• Winter-LPG: ongeveer 40% butaan en 60% propaan.

LPG is bedoeld als motorbrandstof en bevat smerende additieven. Bij gebruik in de huishoudelijke gasinstallatie kunnen die na verloop van tijd de sproeiers van toestellen verstoppen of de ontspanner met DuoControl doen vastlopen. Een vetfilter is daarom noodzakelijk.

Laat de plaatsing van een LPG-installatie en werkzaamheden aan het filter, de sproeiers of de ontspanner uitvoeren door een vakman.

Waarom de inhoudsmeter bij wintergebruik kan misleiden

Bij vrieskou verdampt het butaanaandeel van LPG niet meer. Alleen het propaanaandeel blijft dan bruikbaar. Daardoor kan de inhoudsmeter nog een aanzienlijke hoeveelheid gas aangeven, terwijl niet de volledige resterende inhoud bruikbaar is.

Een hoge aanwijzing op de meter betekent bij kou dus niet automatisch dat al dat gas beschikbaar is om te koken of te verwarmen. Winter-LPG bevat meer propaan om dit probleem te beperken.

Bevindt de gastank zich in een verwarmd deel van de camper, dan kan het probleem minder acuut zijn. Zorg in ieder geval dat je vóór vertrek tijdig winter-LPG tankt.

Wat eerst controleren vóór een winterreis?

Neem bij de voorbereiding de volgende punten door:

• Werken jouw verwarming en boiler op gas of op diesel?
• Gebruik je propaan, butaan of LPG?
• Houd je bij propaan ook rekening met de temperatuurgrens van de gasslangen?
• Heb je bij LPG tijdig winter-LPG getankt?
• Is de noodzakelijke vetfilter aanwezig?

Laat vragen over de geschiktheid of uitvoering van de gasinstallatie door een vakman beoordelen. Probeer problemen met sproeiers of DuoControl niet zelf te verhelpen.

LPG tanken onderweg

LPG is aan de meeste Europese tankstations verkrijgbaar. In Scandinavië is het gebruik minder populair.

Voor Italië geldt een belangrijke beperking: LPG voor huishoudelijke toepassingen is er niet toegelaten. Bij veel Italiaanse tankstations ben je daarom niet welkom om LPG in de campergasinstallatie te tanken. Houd hiermee rekening bij de voorbereiding van je reis.